เสริมสร้างความมั่นใจให้ลูก ด้วยการหยุดเปรียบเทียบลูกกับคนอื่น

บางครั้งพ่อแม่ก็เผลอพูดคำที่ไม่ได้ตั้งใจออกไป แต่กลับไปกระทบกับความรู้สึกของลูกโดยลืมคิดไปถึงความรู้สึกของลูกที่ได้ยินว่าจะรู้สึกอย่างไร ยิ่งเมื่อได้ยินคำพูดที่เปรียบเทียบเขากับเด็กคนอื่น ถึงแม้จะเป็นคำพูดที่มาจากความหวังดีกับเขามากแค่ไหนก็ตาม ก็ย่อมส่งผลต่อจิตใจเด็กอยู่ดี มาดูกันว่าคำพูดเปรียบเทียบเหล่านี้จะเกิดอะไรกับเด็กบ้างคะ

คำพูดที่พ่อแม่มักจะหลุดปากพูดมาบ่อยๆ เช่น “ทำไมไม่ตั้งใจเรียนให้เหมือนเพื่อน”, “เล่นกีฬาให้เก่งอย่างน้องสิ” “หัดทำตัวดีๆ เหมือนลูกข้างบ้านได้ไหม” ก่อนอื่นวัตถุประสงค์ของพ่อแม่ที่ชอบใช้คำพูดในการเปรียบเทียบเป็นเพราะปรารถนาดีอยากให้ลูกมีต้นแบบที่ดี, มีพฤติกรรมดีๆ หรือบางครั้งมาจากความโกรธ ที่ลูกไม่สามารถทำให้ได้ดั่งใจตัวเอง แต่หารู้ไม่ว่า คำพูดหวังดีลึกๆ เหล่านี้เกิดผลกระทบที่ยิ่งใหญ่ต่อหัวใจเด็กๆ ที่ยังบอบบางและเข้าใจความคิดที่ลึกซึ้งของผู้ใหญ่

เพราะคำพูดเหล่านี้ที่เด็กได้ยินบ่อยๆ เด็กจะมีความรู้สึกแย่กับตนเองเพราะบางคำพูดของผู้ใหญ่ เปรียบได้เหมือนกระจกสะท้อนมาสู่ตัวเด็ก ยิ่งเมื่อเด็กได้ฟังคำพูดเหล่านี้ทุกวันเขาก็จะเริ่มซึมซับว่าตนเองเป็นเด็กไม่ดี ไม่มีความสามารถ ด้อยค่า ด้อยกว่าคนอื่น ขาดความั่นใจในตนเอง นานวันเข้าก็จะไม่กล้าที่จะเริ่มลงมือทำอะไร เพราะเมื่อทำไปแล้วผิดพลาดและกลัวการถูกตำหนิจากพ่อแม่

มีความเป็นไปได้ว่าเด็กอาจจะแสดงพฤติกรรมในทางตรงกันข้ามออกมาคือ รู้สึกโกรธ อิจฉา หรือแสดงออกถึงพฤติกรรมก้าวร้าว ต่อต้านอย่างรุนแรง พร้อมที่จะตอบโต้กลับ ซึ่งจากการวิจัยจะพบว่ามีส่วนน้อยที่เด็กจะฮึดสู้ตามคำพูดเปรียบเทียบกับผู้ใหญ่ นำคำพูดมาเป็นแรงผลักดันให้ตนเอง ส่วนใหญ่เด็กจะแสดงออกในรูปแบบที่ตรงกันข้าม คือทำสิ่งไม่ดีให้แตกต่างกับสิ่งที่ผู้ใหญ่บอกให้ทำ เพื่อให้พ่อแม่รู้สึกเสียใจ สะใจกับคำพูดที่พ่อแม่นำมาเปรียบเทียบตัวลูกกับคนอื่น

ฉะนั้นวิธีแก้คือพ่อแม่ต้องเริ่มมองเห็นคุณค่าและศักยภาพในตัวเด็กซึ่งไม่จำเป็นต้องเหมือนคนอื่นก็ได้ โดยการหลีกเลี่ยงคำพูดเปรียบเทียบลูกกับคนอื่น เพราะไม่จำเป็นที่คนจะต้องเหมือนกันทุกคน แต่ลองมาเปลี่ยนเป็นคำพูดที่ให้กำลังใจเช่น “แม่รู้สึกภูมิใจมากเลยที่ลูกพยายามจะทำให้สำเร็จ” เด็กก็จะรู้สึกมีกำลังใจมากขึ้น เห็นความสามารถในตนเอง และพร้อมที่จะให้คว่มร่วมมือ เชื่อฟัง กล้าที่จะลองพยายามทำอะไรใหม่ๆ รวมทั้งมีความรับผิดชอบ เพราะฉะนั้นคงถึงเวลาแล้วล่ะคะ ที่จะเลิกเปรียบเทียบลูกของตนเองกับคนอื่นซะที